Η δισκοκήλη είναι μια πάθηση που πολλοί άνθρωποι έχουν βιώσει κάποια στιγμή στη ζωή τους. Ο μεσοσπονδύλιος δίσκος, ένα είδος «μαξιλαριού» ανάμεσα στους σπονδύλους, που μπορεί και απορροφά τους κραδασμούς και παρέχει ευκαμψία στη σπονδυλική στήλη. Όταν υποστεί ρήξη ή εκφύλιση, το εσωτερικό του υλικό μπορεί να πιέσει τα νεύρα προκαλώντας πόνο, μούδιασμα ή αδυναμία. Η θεραπεία συνήθως είναι αποτελεσματική, ανεξάρτητα από το αν είναι συντηρητική ή χειρουργική. Ωστόσο, σε ορισμένους ασθενείς η πάθηση επανεμφανίζεται. Σε αυτή την περίπτωση μιλάμε για επαναλαμβανόμενη δισκοκήλη.

 

Τι σημαίνει επαναλαμβανόμενη δισκοκήλη;

Ο όρος δεν αναφέρεται απλώς σε ένα νέο πόνο στη μέση μετά από θεραπεία. Πρόκειται για την επανεμφάνιση της δισκοκήλης στο ίδιο σημείο που είχε αντιμετωπιστεί παλαιότερα. Μπορεί να συμβεί μετά από φυσικοθεραπεία, συντηρητική θεραπεία ή ακόμη και μετά από χειρουργική επέμβαση. Η επαναλαμβανόμενη δισκοκήλη δεν είναι ενδεικτικό μιας επέμβασης που έχει  «αποτύχει», όπως πολλοί μπορεί να πιστεύουν. Αντίθετα, αποτελεί ένα φαινόμενο που συνδέεται με τη βιολογία του δίσκου: η περιοχή εξακολουθεί να φέρει μικρές ανατομικές αλλοιώσεις και να παραμένει πιο ευάλωτη σε μηχανικές φορτίσεις.

 

Ποιοι παράγοντες ευθύνονται;

Η δισκοκήλη δεν είναι ένα τυχαίο γεγονός. Συνήθως είναι το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας φθοράς που αναπτύσσεται σταδιακά. Ο μεσοσπονδύλιος δίσκος, όπως και οι άλλοι ιστοί του σώματος, γερνάει. Χάνει την ελαστικότητά του, αφυδατώνεται και γίνεται πιο εύθραυστος. Αυτή η εκφύλιση μπορεί να επαναληφθεί ακόμη και μετά από θεραπεία.

Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης οι καθημερινές συνήθειες. Ένας άνθρωπος:

•         που σηκώνει βάρη με λάθος τρόπο,
•         που κάθεται πολλές ώρες σε κακή στάση ή
•         που επιστρέφει πολύ γρήγορα σε έντονες δραστηριότητες, επιβαρύνει τη σπονδυλική του στήλη.

Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί ασθενείς αναφέρουν την επανεμφάνιση των συμπτωμάτων μετά από μία συγκεκριμένη κίνηση: μετακόμιση, απότομο στρίψιμο, έντονη προπόνηση.

Υπάρχει, τέλος, και ο βιολογικός παράγοντας. Ορισμένοι άνθρωποι έχουν πιο αδύναμη δομή δίσκων λόγω γενετικών χαρακτηριστικών ή άλλων νοσημάτων, όπως η παχυσαρκία ή ο διαβήτης. Σε αυτούς, η επαναλαμβανόμενη δισκοκήλη μπορεί να εμφανιστεί πολύ πιο εύκολα και χωρίς κάποιο προφανές «μεγάλο» συμβάν.

 

Ποια συμπτώματα συνοδεύουν την επαναλαμβανόμενη δισκοκήλη;

Τα συμπτώματα της επαναλαμβανόμενης δισκοκήλης μοιάζουν πολύ με αυτά του αρχικού επεισοδίου. Ο έντονος πόνος στη μέση ή στον αυχένα συνοδεύεται συχνά από πόνο που «κατεβαίνει» στο πόδι ή στο χέρι, ανάλογα με την περιοχή. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Ο δίσκος πιέζει το νεύρο που περνά από τη σπονδυλική στήλη προς τα άκρα. Ο ασθενής μπορεί να νιώθει μούδιασμα, αίσθημα καύσου ή μυϊκή αδυναμία. Σε πιο σοβαρά περιστατικά, το περπάτημα γίνεται δύσκολο ή το άτομο νιώθει πως «το πόδι δεν τον κρατά».

Η σημαντική διαφορά είναι ότι, στη δεύτερη εμφάνιση, τα συμπτώματα συχνά επιμένουν περισσότερο ή επηρεάζουν περισσότερο τη λειτουργικότητα. Ένας ασθενής που είχε μάθει να ζει με ένα υποφερτό πόνο, ξαφνικά βλέπει ότι η κατάσταση δεν βελτιώνεται με απλά μέτρα.

 

Τι περιλαμβάνει η διαδικασία της διάγνωσης

Η μαγνητική τομογραφία είναι το βασικό εργαλείο, αλλά δεν είναι το μοναδικό. Ο ορθοπαιδικός εξετάζει κλινικά τον ασθενή, αξιολογεί τη νευρολογική κατάσταση, την ευαισθησία, τη δύναμη και τη στάση. Δεν είναι σπάνιο να φαίνεται μια μικρή προβολή στον μαγνητικό έλεγχο αλλά να προκαλεί δυσανάλογα μεγάλη ενόχληση, ή το αντίθετο, μια εκτεταμένη δισκοκήλη που όμως δεν πιέζει ουσιαστικά νεύρα.

Η σωστή διάγνωση λοιπόν δεν εξαρτάται από μια εικόνα. Είναι μια σύνθεση παραγόντων που μπορεί να περιλαμβάνει τα συμπτώματα, την καθημερινότητα του ασθενούς και το ιατρικό ιστορικό του, ιδιαίτερα όταν υπάρχει υπόνοια για επαναλαμβανόμενη δισκοκήλη.

 

Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί η επαναλαμβανόμενη δισκοκήλη;

Η πιο συχνή παρεξήγηση είναι ότι αν η δισκοκήλη εμφανιστεί ξανά, η μόνη λύση είναι μια δεύτερη επέμβαση. Αυτό δεν ισχύει. Σε αρκετές περιπτώσεις, ειδικά όταν η πίεση στο νεύρο είναι μικρή, η συντηρητική θεραπεία μπορεί να είναι εξαιρετικά αποτελεσματική.

Η φυσικοθεραπεία παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο. Όχι μόνο για ανακούφιση, αλλά κυρίως για αποκατάσταση της ισορροπίας στη σπονδυλική στήλη. Ένα πρόγραμμα φυσικοθεραπείας μπορεί να περιλαμβάνει ενδυνάμωση του κορμού, εκμάθηση σωστής κίνησης, αναπροσαρμογή καθημερινών συνηθειών. Ο ασθενής πρέπει να μάθει πώς να σηκώνει, πώς να σκύβει και πώς να προστατεύει τη μέση του.

Σε περιπτώσεις έντονης φλεγμονής, οι στοχευμένες ενέσιμες θεραπείες μπορούν να μειώσουν τον πόνο και να δώσουν χρόνο στους ιστούς να επουλωθούν.

Η χειρουργική επέμβαση παραμένει απαραίτητη όταν ο πόνος είναι πολύ έντονος, όταν υπάρχει σοβαρή νευρολογική επιβάρυνση ή όταν η ποιότητα ζωής του ασθενούς έχει περιοριστεί σημαντικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μια νέα μικροδισκεκτομή ή, όταν χρειάζεται, σπονδυλοδεσία, μπορεί να προσφέρει τη λύση.

 

Υπάρχουν τρόποι πρόληψης;

Η πρόληψη είναι πιο περίπλοκη απ’ όσο φαίνεται. Δεν αφορά απλώς το «να μην κάνουμε απότομες κινήσεις». Αφορά την εκπαίδευση του σώματος να αντέχει φορτία. Η ενδυνάμωση των μυών της κοιλιάς και της ράχης λειτουργεί σαν “φυσικός νάρθηκας” της σπονδυλικής στήλης. Η απώλεια βάρους μειώνει την καταπόνηση στους δίσκους. Η εργονομία στον χώρο εργασίας (ειδικά στις καθιστικές δουλειές) μπορεί να μειώσει δραστικά τα επεισόδια.

Η επαναλαμβανόμενη δισκοκήλη δεν είναι πάντα αποτέλεσμα λάθος θεραπείας. Είναι συχνά αποτέλεσμα μιας πολύπλοκης σχέσης μεταξύ σπονδυλικής στήλης, μυϊκής ισορροπίας και καθημερινών συνηθειών.

 

Η επαναλαμβανόμενη δισκοκήλη είναι μια πραγματική και αρκετά συχνή κατάσταση. Με σωστή διάγνωση, εξατομικευμένη θεραπεία και προσεκτική αποκατάσταση, μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Το σημαντικότερο είναι να μην αδιαφορήσετε για τα συμπτώματα. Όσο πιο νωρίς γίνει η αξιολόγηση, τόσο πιο εύκολη είναι η διαχείριση.